Odia Dictionary

Back

ଅତିବିଷା

Other Name : [ ଅତିବିଷା, ବିଷା, ବିଶ୍ୱା, ମଧୁରା, ଶୃଙ୍ଗୀ, ପ୍ରତିବିଷା, ବତ୍ସନାଭ, ମହୌଷଧ, ଅରୁଣା, ଶୁକ୍ଳକନ୍ଦା, ଉପବିଷା, ଭଙ୍ଗୁରା, ଘୁଣବଲ୍ଲଭା, ଶ୍ୱେତକନ୍ଦା, ଉପବିଷାଣିକା, ଶ୍ୟାମକନ୍ଦ, ଶିତଶୃଙ୍ଗୀ ]




  1. Atibishā (ସଂ.ବିଣ.) - ଅତିବିଷର ସ୍ତ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗ Feminine of Atibisha.

  2. (ସଂ.ବି.) - ମହୁରା Aconite; the tuberous root of a tree.



 [ ଦ୍ର ] ଏହା ହିମାଳୟ ପାଦଦେଶରେ ନେପାଳ, ତିବ୍ବତ, ସିକିମ, ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ, ତୁର୍କୀସ୍ଥାନ, କାଶ୍ମୀର ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମିବା ବୃକ୍ଷର ମାଂସଳ ବିଷାକ୍ତ ମୂଳ। ଏ ବୃକ୍ଷ ନାନା ଜାତିର ଅଛି ଓ ମୂଳ ଧଳା ନାଲି କଳା ଓ ହଳଦିଆ ଭେଦରେ 4 ପ୍ରକାର। ବୈଦ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ମତରେ ମହୁରା 8 ପ୍ରକାର ଯଥା;— ଶୁକ୍ତକ, ମୁସ୍ତକ, କୌମ୍ୟ, ଦର୍ବିକ, ସର୍ଷପ, ସୈକତ, ବତ୍ସନାଭ ଓ ଶୃଙ୍ଗୀ। ଏହି ଏକ ଶ୍ର୍ରେଣୀର ଗଛର ମୂଳ ମଧ୍ୟ କେହି ଲମ୍ବା, କେହି ଗୋଲ, କେହି ବଡ଼, କେହି ଚେପଟା ଏପରି ନାନା ପ୍ରକାରର। ଏହା ବିଷ ଓ ବିଷର ପ୍ରତିଷେଧକ; ଯେଉଁ ମୂଳ ମେଣ୍ଢାଶିଙ୍ଘ ପରିବଙ୍କା ତାକୁ ମେଣ୍ଢା ଶିଙ୍ଘା ମହୁରା କହନ୍ତି। ଗୋବରପାଣିରେ ବତୁରା ଯାଇ ଦୋଳା ଯନ୍ତ୍ରରେ ଏହା ଶୋଧିତ ହୋଇ ଔଷଧରେ ଲାଗେ। ବୈଦ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହା ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, କଟୁତିକ୍ତ, ପାଚକ, ଅଗ୍ନି ଦୀପକ; ଏହା କଫ, ପିତ୍ତ, ଅତିସାର, ଆମଦେଷ, ବମନ, କାଶ ଓ କୃମି ନାଶକ; ଏହା ବିଷଦୋଷନାଶକ। ଓଡ଼ିଶାରେ ବଜାରରେ ମେଣ୍ଢା ଶିଙ୍ଘା ମହୁରା ସୁଲଭ। 



ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ବୃକ୍ଷର ନାମ :





  1. (ହିମାଳୟ ପାଦଦେଶ) - Aconitum Ferox.

  2. (ହିମାଳୟର ଉପର) - Napellus.

  3. (ନେପାଳ, ସିକିମ, ତିବ୍ବତ) - Palmatum.

  4. (ସିକିମ) - Spicatum.

  5. (କାଶ୍ମୀର) - Lyocotonum.

  6. (ହିମଳୟ ଉପରେ ଓ ପାଦଦେଶ) - Heterophyllum.

  7. (ହିମାଳୟ ଉପରେ ଓ ପାଦଦେଶ) - Chasmanthum.

  8. (ତୁର୍କୀସ୍ଥାନ; ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ) - Rotundifolium.

  9. (ହିମାଳୟ ପାଦଦେଶ) - Balfouri.

  10. (ସିକିମ ଓ ତିବ୍ବତରେ) - Laciniatum.

  11. (ମିସ୍ମୀ ପର୍ବତ) - Lethale.

  12. (ହିମାଳୟ ଉପର ଓ ପାଦଦେଶ) - Falconeri.

  13. (ହିମାଳୟର ଅଧିତ୍ୟକା) - Deinorrhizum